Gids
AI-zichtbaarheid voor lokale bedrijven: zo kiezen ChatGPT en Claude wie ze noemen
Wat AI-zichtbaarheid (GEO) betekent voor een lokaal bedrijf, hoe ChatGPT en Claude kiezen welke bedrijven ze noemen, en wat je eerst op je site regelt.
Iemand die net in je stad woont, opent ChatGPT en typt “welke tandartsen zijn er in Rotterdam”. De assistent zoekt op het web, leest een handvol pagina’s en antwoordt met een kort lijstje namen. Je bedrijf staat in dat lijstje of niet. Dat is zichtbaarheid in AI-zoekmachines voor een lokaal bedrijf. Werken aan die zichtbaarheid heet GEO: generative engine optimisation. Deze pagina legt uit hoe AI-assistenten bepalen welke bedrijven ze noemen, wat de SEO- en AI-scan meet, en wat je eerst regelt.
Wat AI-zichtbaarheid is voor een lokaal bedrijf
Gewone zichtbaarheid in Google is een positie in een lijst met links. Zichtbaarheid in een AI-assistent is een zin. De assistent noemt je bedrijf in zijn antwoord of niet, en hij verwijst naar je eigen website als bron of naar een andere site.
Voor een lokaal bedrijf tellen vier vragen. Welke bedrijven zoals het jouwe er in je stad zijn. Waar iemand die nog nooit klant was het best kan beginnen. Waar je bedrijf zit en welke diensten je levert. Wat het kost en hoe je een afspraak maakt. De eerste twee stelt een onbekende. De laatste twee stelt iemand die je naam al eens gehoord heeft. Zichtbaar zijn betekent dat je bedrijf in alle vier de antwoorden staat, met je eigen pagina’s als bron.
Hoe assistenten kiezen welk bedrijf ze noemen
Een deel hiervan staat in de documentatie van de bedrijven achter de assistenten. Een deel is afgeleid. Het helpt om die twee uit elkaar te houden.
Wat gedocumenteerd is. Als ChatGPT of Claude antwoordt met webzoeken aan, voert de assistent zoekopdrachten uit, leest de resultaten en schrijft een antwoord met bronvermeldingen naar de pagina’s die hij gebruikte. Dat staat in de API-documentatie van zowel OpenAI als Anthropic. Bij allebei kun je een globale locatie meegeven, zoals een stad en een land, zodat lokale vragen lokale resultaten krijgen.
Beide bedrijven hebben ook aparte crawlers voor zoeken en voor training. OpenAI schrijft dat OAI-SearchBot websites laat verschijnen in de zoekfuncties van ChatGPT, en dat sites die deze crawler uitsluiten niet in de zoekantwoorden van ChatGPT verschijnen. Anthropic schrijft dat het blokkeren van Claude-SearchBot de zichtbaarheid van je site in zoekresultaten kan verminderen, terwijl het blokkeren van ClaudeBot alleen de trainingsdata raakt. Een regel in robots.txt die je inhoud buiten modeltraining moet houden, kan dus, als hij de verkeerde crawler noemt, je bedrijf ook buiten de antwoorden houden.
Google zegt iets vergelijkbaars over zijn eigen AI-functies: om in AI Overviews of AI Mode te verschijnen zijn er geen extra eisen, naast geïndexeerd zijn en in aanmerking komen voor een fragment in de zoekresultaten.
Wat afgeleid is. Niemand buiten die bedrijven kent de precieze regels waarmee een gevonden pagina een naam in het antwoord wordt. Wat ik wel zie: de assistenten citeren pagina’s, en een pagina kan alleen geciteerd worden voor een feit dat erop staat. Staan je prijzen alleen in een reserveringstool, of je diensten alleen in een afbeelding, dan is er geen zin om te citeren. De punten verderop volgen uit die waarneming. Ze zijn het best onderbouwde startpunt, geen garantie.
Nog één gedocumenteerd feit telt. Antwoorden verschillen per keer. Een onderzoek uit 2026 naar het meten van zichtbaarheid in AI-zoekmachines zegt het zonder omwegen: antwoorden variëren per keer, per vraag en in de tijd, waardoor één losse waarneming onbetrouwbaar is. Eén antwoord is een anekdote. Meerdere antwoorden zijn een meting.
Het verschil met gewone SEO, en waar ze overlappen
Google omschrijft SEO als zoekmachines helpen je inhoud te begrijpen, en gebruikers helpen je site te vinden. Dat dekt het grootste deel van de AI-kant ook. Een assistent die op het web zoekt, hangt af van dezelfde dingen als een zoekmachine, omdat hij met een zoekopdracht begint: pagina’s die een crawler kan lezen, duidelijke titels, tekst die zegt wat het bedrijf is en waar het zit.
Het verschil zit vooral in wat je meet. Gewone SEO meet je in posities, vertoningen en klikken. AI-zichtbaarheid meet je in of je genoemd wordt en of je geciteerd wordt, en het antwoord is één alinea: er is geen pagina twee. Voor gewone SEO bestaan jaren aan tools en data. Voor AI-zichtbaarheid zijn er nog weinig tools en weinig gegevens, en de antwoorden wisselen, dus een eerlijke meting stelt de vraag vaker dan één keer.
De overlap is het nuttige deel. Bijna alles wat een assistent helpt om je bedrijf te lezen, helpt Google ook. Er is geen aparte “AI-versie” van je website te bouwen. Er is één website, en de vraag is of die de feiten als tekst vermeldt.
Wat de SEO- en AI-scan meet, en wat niet
De gratis SEO- en AI-scan doet drie dingen. Hij leest je openbare pagina’s zoals een crawler dat doet, zonder JavaScript uit te voeren en zonder in te loggen. Hij stelt ChatGPT en Claude de vier vragen hierboven, via hun API’s met webzoeken aan en jouw stad als locatie (de twee vragen zonder je naam elk drie keer, de twee met je naam één keer), en noteert hoe vaak je bedrijf genoemd wordt, hoe vaak je website als bron staat en welke andere namen voorkomen. En hij draait de PageSpeed-test van Google op je homepage. Bij elke bevinding staat het tekstfragment waarop die gebaseerd is. Er is geen score.
Hij ziet je posities, vertoningen en klikken in Google niet, en ook je Google Bedrijfsprofiel en reviews niet. Hij meet geen AI Overviews of AI Mode van Google, en geen Gemini of Perplexity. Hij weet niet wat iemand ziet in de apps van ChatGPT of Claude, die hun eigen geheugen en personalisatie toevoegen. Hij meet geen bezoekers, aanvragen of omzet. De volledige lijst staat op de methodepagina.
Wat je eerst regelt
Dit zijn de feiten die een toekomstige klant nodig heeft, en een assistent kan ze alleen citeren als ze als tekst op je eigen pagina’s staan. Elk punt is een zin, geen project.
- De stad naast de bedrijfsnaam. Op de homepage, in de titel, in de footer. “Praktijk Noord” zegt een assistent niets. “Praktijk Noord, fysiotherapie in Rotterdam” beantwoordt de zoekvraag.
- Het adres. Als tekst, niet alleen in een ingesloten kaart.
- De diensten, bij naam. Noem wat je levert in de woorden waarmee mensen ernaar zoeken. Staat de lijst alleen in een reserveringstool of een afbeelding, dan kan een crawler die geen JavaScript uitvoert of geen afbeeldingen leest hem niet vinden. Zet hem ook als gewone tekst op de pagina.
- Informatie voor nieuwe klanten. Eén alinea: hoe een eerste afspraak of bezoek verloopt, wat iemand meeneemt of vooraf regelt.
- De prijzen. Je tarieven of je instapaanbod, als zin bij de knop en op de prijzenpagina.
- Een duidelijke weg naar een afspraak. Een link of knop waarvan de tekst zegt “maak een afspraak” of “vraag een offerte aan”, die naar de plek gaat waar dat kan.
- Toegang voor crawlers. Kijk in je robots.txt. Google omschrijft dat bestand als de plek die crawlers vertelt welke URL’s ze op je site mogen openen. Blokkeert het OAI-SearchBot of Claude-SearchBot, dan kan de zoekkant van de assistenten je niet lezen. GPTBot of ClaudeBot blokkeren is een aparte keuze, over training.
Meer over ChatGPT als plek waar klanten zoeken, en waarvoor je het zelf in je marketing gebruikt, staat op ChatGPT marketing. Wat een lokaal bedrijf verder eerst goed moet hebben, op Google en in AI, staat op lokale marketing.
Na het rapport
Het rapport is het einde van de scan. Veel van de punten hierboven kosten een middag met je websitebouwer, en het rapport zet ze op volgorde, met het bewijs erbij.
Wil je het werk liever laten doen? Ik help lokale bedrijven in Nederland met hun zichtbaarheid op Google en in AI-zoekmachines, vanuit Rotterdam. Hoe dat gaat, lees je in de werkwijze. Een gesprek is niet nodig: de scan is gratis, vraagt geen account en staat op zichzelf.
Bronnen
- OpenAI, Overview of OpenAI crawlers (OAI-SearchBot, GPTBot, ChatGPT-User) (gecontroleerd 2026-10-06)
- OpenAI, Web search tool (citations, user_location) (gecontroleerd 2026-10-06)
- Anthropic, How site owners can block Anthropic's crawlers (gecontroleerd 2026-10-06)
- Anthropic, Web search tool (citations, user_location) (gecontroleerd 2026-10-06)
- Google Search Central, AI features and your website (gecontroleerd 2026-10-06)
- Google Search Central, SEO Starter Guide (gecontroleerd 2026-10-06)
- Google Search Central, Introduction to robots.txt (gecontroleerd 2026-10-06)
- Google Search Central, Understand JavaScript SEO basics (gecontroleerd 2026-10-06)
- Schulte, Bleeker and Kaufmann, Don't Measure Once: Measuring Visibility in AI Search (GEO), arXiv 2026 (gecontroleerd 2026-10-06)